خرید نفت چین پس از یک دوره کاهش شدید واردات بار دیگر افزایش یافته است؛ روندی که میتواند با توجه به نقش چین بهعنوان بزرگترین واردکننده نفت جهان، فشار مضاعفی بر بازار جهانی انرژی وارد کند.
دادههای بازار نفت چین نشان میدهد این کشور پس از کاهش واردات و استفاده از بخشی از ذخایر نفتی خود، بار دیگر خرید نفت خام را افزایش داده است. همزمانی این روند با افزایش قیمت نفت خام در بازار چین، توجه معاملهگران و فعالان بازار جهانی نفت را به خود جلب کرده است.
بررسی روند واردات نفت چین و مقایسه قیمت نفت خام شانگهای با نفت برنت نشان میدهد رفتار بزرگترین خریدار نفت جهان در ماههای اخیر تغییر کرده است؛ بهگونهای که پس از یک دوره کاهش واردات، چین اکنون به نظر میرسد وارد مرحله بازسازی ذخایر نفتی شده است.
واردات نفت چین در سهماهه دوم ۳۲ درصد کاهش یافت
بر اساس دادههای ارائهشده، واردات نفت خام چین در ماههای ابتدایی سال ۲۰۲۶ عمدتاً در محدوده ۱۱ تا ۱۲ میلیون بشکه در روز قرار داشت و روند نسبتاً باثباتی را تجربه میکرد.
اما پس از اختلال در تردد نفتکشها و بسته شدن تنگه هرمز در مارس ۲۰۲۶، میزان واردات نفت چین به شکل محسوسی کاهش یافت.
بر اساس این دادهها، واردات نفت چین در سهماهه دوم ۲۰۲۶ حدود ۳۲ درصد کاهش یافته است. این افت قابل توجه میتواند نشاندهنده آن باشد که چین در این دوره بخشی از نیاز نفتی خود را به جای خرید از بازار، از ذخایر داخلی تأمین کرده است.
البته کاهش واردات لزوماً به معنای کاهش مصرف نفت در چین نیست. بخشی از این افت میتواند ناشی از برداشت از ذخایر استراتژیک و تجاری نفت این کشور باشد.
چین پس از کاهش واردات، ذخایر نفتی خود را بازسازی میکند
روند واردات نفت چین در ماههای بعد، تصویر متفاوتی را نشان میدهد.
در فاصله مارس تا ژوئن، واردات نفت چین کاهش یافت و در پایینترین سطح به حدود ۷.۵ تا ۸ میلیون بشکه در روز رسید.
اما از ماه ژوئیه روند واردات تغییر کرد. خرید نفت چین در ژوئیه به حدود ۹.۸ میلیون بشکه در روز رسید و در اوت از ۱۱ میلیون بشکه در روز عبور کرد.
این افزایش را میتوان نشانهای از Restocking یا بازسازی ذخایر نفتی دانست. به نظر میرسد چین پس از استفاده از بخشی از ذخایر خود در دوره اختلال عرضه، اکنون برای پر کردن مجدد مخازن نفتی به بازار بازگشته است.
نفت خام شانگهای از برنت گرانتر شد
اهمیت افزایش خرید نفت چین زمانی بیشتر میشود که روند واردات این کشور را در کنار قیمت نفت خام شانگهای و برنت بررسی کنیم.
پیش از اختلال در تنگه هرمز، قیمت نفت خام شانگهای و نفت برنت عمدتاً در نزدیکی یکدیگر حرکت میکردند.
پس از اختلال هرمز در مارس ۲۰۲۶، قیمت برنت با سرعت بیشتری افزایش یافت و در مقطعی اختلاف قیمت آن با نفت شانگهای به حدود ۲۰ دلار در هر بشکه رسید. در آن زمان، نفت شانگهای حدود ۲۰ دلار ارزانتر از برنت معامله میشد.
با گذشت زمان و کاهش ذخایر نفت چین، این فاصله به تدریج کاهش یافت و در نهایت معکوس شد.
بر اساس آخرین نقطه نمودار در ۷ سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت نفت خام شانگهای به ۱۰۲.۶۱ دلار در هر بشکه رسیده، در حالی که قیمت نفت برنت ۹۷ دلار بوده است.
به این ترتیب، نفت خام شانگهای حدود ۵.۶ دلار در هر بشکه گرانتر از برنت معامله شده است.
چرا چین حاضر است نفت را گرانتر بخرد؟
عبور قیمت نفت خام شانگهای از برنت میتواند سیگنال مهمی برای بازار جهانی نفت باشد.
چین در ماههای ابتدایی اختلال در مسیرهای حملونقل نفت، با استفاده از ذخایر خود توانست بخشی از فشار ناشی از کاهش واردات را جبران کند. با کاهش ذخایر، نیاز این کشور به ورود مجدد به بازار افزایش یافته است.
اکنون که چین وارد مرحله بازسازی ذخایر شده، تقاضای این کشور برای نفت خام افزایش پیدا کرده است. این موضوع میتواند خریداران چینی را برای تأمین محمولههای جدید به پرداخت قیمتهای بالاتر وادار کند.
به بیان دیگر، بازار چین که در ماههای گذشته نفت را با تخفیف نسبت به برنت دریافت میکرد، اکنون به نقطهای رسیده که برای جذب محمولههای جدید حاضر به پرداخت پریمیوم است.
آیا خرید نفت چین میتواند قیمت نفت را بالای ۱۰۰ دلار نگه دارد؟
یکی از مهمترین پرسشهای بازار این است که آیا افزایش خرید نفت چین میتواند به تثبیت قیمت نفت در بالای ۱۰۰ دلار کمک کند یا خیر.
چین بزرگترین واردکننده نفت جهان است و هرگونه تغییر قابل توجه در میزان خرید این کشور میتواند بر توازن عرضه و تقاضای بازار جهانی اثر بگذارد.
اگر افزایش واردات نفت چین در ماههای آینده ادامه پیدا کند و این کشور همزمان به بازسازی ذخایر خود ادامه دهد، تقاضای اضافی چین میتواند فشار بیشتری بر قیمت نفت وارد کند؛ بهویژه اگر عرضه جهانی همچنان تحت تأثیر اختلالات ژئوپلیتیکی و محدودیتهای حملونقل قرار داشته باشد.
با این حال، صرف افزایش خرید چین به تنهایی برای تثبیت قیمت نفت بالای ۱۰۰ دلار کافی نیست و عواملی مانند حجم عرضه جهانی، تولید اوپکپلاس، وضعیت تقاضای سایر اقتصادهای بزرگ و تحولات ژئوپلیتیکی نیز در مسیر قیمت نفت نقش تعیینکننده دارند.
ذخایر نفتی؛ ابزار چین برای مدیریت شوکهای بازار
روند ماههای اخیر نشان میدهد ذخایر نفتی برای چین به ابزاری مهم در مدیریت شوکهای بازار تبدیل شده است.
این کشور در زمان اختلال عرضه توانست بخشی از نیاز خود را از ذخایر تأمین کند و پس از کاهش فشار بر بازار، خرید نفت خام را افزایش داده و به سمت بازسازی ذخایر حرکت کرده است.
از این منظر، افزایش قیمت نفت خام شانگهای به بالاتر از برنت را میتوان یکی از نشانههای بازگشت تقاضای چین به بازار نفت دانست.
در صورتی که این روند ادامه پیدا کند، میزان خرید نفت چین و سرعت بازسازی ذخایر این کشور میتواند به یکی از متغیرهای مهم اثرگذار بر قیمت نفت در ماههای آینده تبدیل شود.
